سیستم های اعلام حریق و دتکتور ها

سیستم هایی هستند كه در ارتباطی منطقی با سیم یا بدون سیم، گروهی از تجهیزات، اعم از تابلوهای كنترل مركزی، آشكارسازها، شستی ها، آژیرها و تجهیزات كمكی و واسطه ای را در نقاط ومناطق مختلف یك ساختمان مدیریت و اداره می كنند.
سیستم های متعارف، آدرس پذیر و هوشمند قرار می گیرند. البته در گروه دیگری نیز ارتباط بین تابلوهای كنترل مركزی و آشكارسازها توسط امواج رادیویی و بدون سیم برقرار می گردد كه این گروه با نامهای سیستم رادیويی و یا بی سیم شناخته می شوند. در مجموع سیستم هایی كه به وسیله سیم یا كابل به هم مرتبط می شوند از رواج بیشتری نسبت به انوع بی سیم برخوردار هستند، و در میان آنها سیتم های متعارف، قدیمی تر و برای ساختمانهای كوچك و متوسط رایج تر است، اما برای ساختمانهای بزرگ با پیچیدگی های بیشتر و همچنین ساختمانهایی كه از سیتم مدیریت ساختمان بهر می برند، انواع آدرس پذیر و هوشمند كه از كارایی و دقت بیشتری برخودارند، مناسب تر هستند. سیستم های اعلام حریق از لحاظ چگونگی اعلام نیز در دو گروه تك مرحله ای و دو مرحله ای طبقه بندی می شوند. در سیستم های تك مرحله ای، تشخیص حریق توسط آكشكار سازها موجب ارسال پیام به تابلوی كنترل مركزی و سپس به صدا در آمدن یكباره آژیرها مبنی بر خورج اضطراری و فعال شدن سایر سیستم های ایمنی می گردد. اما در سیستم های دو مرحله ای، آشكارسازها یا شستی هایاعلام حریق سیگنالی محدود به محل مشكوك را به بخش مدیریت حریق یا واحد آتش نشانی مستقر در ساختمان ارسال می كنند و سپس این مدیرت است كه پس از بررسی، تصمیم به اعلام عمومی می گیرد. چنانچه پس از مدت زمانیكه از قبل تعیین شده است( معمولا پنج دقیقه)هیچ اقدامی صورت نگیرد، سیگنالهای ارسالی بعدی موجب اعلام عمومی می شود.
در ساختمانهای عومی اعلام ناشی از حریقی كوچك ممكن است موجب اضطراب و هراس تعداد زیادی از افراد و یااختلال در روند معمول فعالیت ها گردد. از اینرو در اینگونه اماكن استفاده از پیش پیام سیستم های دو مرحله ای به منظوربررسی هشدار از نظر صحت و ابعاد حریق مناسبتر است. مدارس و استادیوم ها از جمله اماكنی هستند كه می توان ازاینگونه سیستمها در آنها بهره برد.
سیستم اعلام حریق متعارف
سیستم متعارف از قدیمی ترین انواع سیستم های اعلام حریق است كه علی رغم تغییرات كیفی اندك، همچنان مورد استفاده قرار می گیرد. در این سیستم چندین آشكار ساز و شستی كه یك منطقه از ساختمان را پوشش می دهند در قالب یك مداربه هم پیوسته وبه تابلوی كنترل مركزی متصل می شوند. بنابراین هر مدار نماینده یك منطقه است.

اجزای سیستم اعلام حریق:

مجموعه تجهیزاتی كه در ارتباط با یكدیگر سیستم اعلام حریق را تشكیل می دهند در قالب دو بخش اصلی و كمكی قابل طرح و معرفی هستند. وظایف اصلی تشخیص و اعلام بعهده اجزای اصلی است، و سایر ویژگی های عملكردی مورد نیازسیستم متناسب با خصوصیات و نیازهای پروژه، اجزای دیگری را شامل می شود كه باید به نحو شایسته در مدار كلی سیستم به منظور اعمال خواسته ها قرار گیرند. مجزا كننده های اتصال كوتاه، بردهای میانجی، تكرار كننده ها و انواع رله هااز جمله تجهیزات كمكی و واسطه ای محسوب می شوند.
سیستم اعلام حریق بر مبنای سه فرآیند تشخیص، پردازش و اعلام و بر بستر سه شاخص ورودی، تحلیل و خروجی شامل سه جزء اصلی آشكارساز، تابلوی كترل مركزی و اعلام كننده های دیداری و شنیداری است. به طور معمول روند عملیاتی بافعال شدن آشكار ساز به صورت اتوماتیك و یا دستی آغاز می شود.
آشكارسازها به كمك ساختاری خاص و تحریك پذیر، سیگنالی را برای تابلوی كنترل مركزی ارسال می كنند. تابلوی كنترل مركزی پس از دریافت پیام ضمن تعیین محل وقوع حریق و در برخی موارد تعیین آشكارساز تحریك شده، اعلام كننده های صوتی را فعال می كند. بنابراین چنانچه تابلوی كنترل مركزی را به مثابه مغز در اندام كلی تلقی كنیم، می توانیم شاسی های اعلام حریق كه به صورت دستی عمل می كنند و انواع آشكارسازهای اتوماتیك را همچون اندام های حسی و اعلام كننده های صوتی و انواع تجهیزات در رله های فرمان پذیر عمل كننده را همچون اندامهای حركتی به حساب آوریم.

آشكارسازهای اتوماتیك:
آتش با دود، حرارت و نورهای مادون قرمز و ماورای بنفش شعله همراه است و آشكارسازهای اتوماتیك با حس كردن هریك از این اثرات می توانند به وقوع آتش سوزی پی برند. برهمین اساس آشكارسازها در سه گروه كلی حساس به دود،حرارت و شعله قرار می گیرند.


شستی های اعلام حریق
شستی ها مانند یك سوییچ و به صورت دستی عمل می كنند. فرد یا افرادی كه به وقوع حریق پی برده اند می توانند بااعمال فشاری اندك و شكستن شیشه روی شستی موجب فعال شدن مدار گردند.


اعلام كننده های شنیداری
آژیرها، زنگها و بوقها وسایل رایج برای اعلام خطر و هشدار هستند. پخش پیام های هشدار با صداهای ضبط شده از طریق بلندگوها نیز روش دیگری برای العام شنیداری است. نوع دیگری از اعلام های شنیداری نه به صورت عمومی بلكه به صورت اختصاصی و با صدایی خفیف برای اطلاع متصدیفان سیستم اعلام حریق به كار گرفته می شود، تا كاربران از طریق تابلوی كنترل مركزی از وضعیت و عیوب احتمالی سیستم مطلع گردند.

نشانگرهای دیداری
انواع چراغهای هشدار از نوع گردان و چشمك زن در راهروها، سرسراها و بالای در اتاق ها به عنوان نشانگرهای عمومی و انواع دیودهای نشانگر در روی تابلوی كنترل مركزی برای تعیین عیوب و وضعیت سیستم از جمله نشانگرهای دیداری هستند.


آشكار ساز دودی
آشكارسازهای دودی از رایج ترین انواع آشكارسازهای اعلام حریق هستند كه در چهار نوع یونیزاسیون، فتوالكتریك یانوری، لیزری و استنشاقی یا مكشی مورد استفاده قرار می گیرند كه در میان آنها نوع فتوالكتریكی یا نوری به لحاظ استفاده از فراوانی بیشتری برخوردار است.
به طور كلی دتكتورهای دودی بسیار سریعتر از دتكتورهای حرارتی عمل می كنند. حساسیت آشكارسازهای دودی به طوره معمول براساس درصد تیرگی بر متر(% obs 7/m) رسنجیدمی شود.
دتكتورهای نقطه ای دارای حساسیت معمولی هستند اما آشكارسازهای استنشاقی می توانند دارای حساسیت خیلی زیاد
باشند. آشكارسازهای دودی نقطه ای همچون دتكتورهای دودی یونیزاسیون و نوری بیش از سایر انواع دتكتورهای دودی مورد استفاده قرا رمی گیرند.
از نظر حساسیت، دتكتورهای یونی نسبت به دتكتورهای نوری برتر هستند و برای تشخیص آتش های سریع مناسب ترند.
این نوع دتكتورهای ذرات بین 0,01 تا 0,30 میكرون را تشخیص می دهند در حالیكه آشكارسازهای نوری مناسب تشخیص آتشهای پنهان هستند و به ذرات بین 0,3 تا 10 میكرون حساسیت نشان می دهند. وجود حساسیت زیاد همواره امتیازمحسوب نمی شود، زیرا به همان اندازه احتمال ارسال پیامهای خطا را نیز افزایش می دهد. بر همین اساس دتكتورهای نوری نسبت به دتكتورهای یونی موارد استفاده بیشتری دارند.
به طور كلی هر دتكتور دودی نقطه ای در بهترین حالت و بدون موانع و نقص سایر مقررات اعلام حریق حداكثر 100 مترمربع را تحت پوشش قرار می دهد كه این مقدار دو برابر سطح پوشش دتكتورهای حرارتی است. برخی آشكارسازهای دودی دارای مكانیسم حرارتی نیز هستند. این نوع آشكارسازها برای تشخیص دود از ساختارآشكارسازهای نوری بهره می برند و برای تشخیص گرمای حاصل از حریق مكانیسمی مشابه آشكارسازهای دمای ثابت دارند.

آشكارساز دودی نوری
یك منبع نوری كوچك و یك سلول حساس به نور دو بخش اصلی آشكارسازهای فتوالكتریك یا نوری را تشكیل می دهند.دودی نوری به عنوان منبع و سلول حساس به نور با زاویه ای خاص نسبت به هم قرار می گیرند، به گونه ای كه تشعشعات نورانی دیود به هنگام طی مسیر مستقیم موجب تحریك سلول نمی شود.هنگامی كه دود به داخل محفظه آشكارساز راه می یابد، باز تابش نور از طریق ذرات دود، باعث تحریك سلول حساس وارسال سیگنال هشدار می شود. این نوع آشكارساز نوری را می توان تفرقی نامید.در نوع دیگری از آشكارسازهای نوری به طریق عكس عمل می شود. در این گونه، سلول فتوالكتریك به طور مستمر ازطریق یك منبع نورانی كوچك تحت تابش قرار می گیرد و هنگامی كه ذرات دود میان منبع و سلول قرار گرفته و موجب كاهش یا قطع تابش گردند، سلول تحریك می شود. به دلیل مشابهت این فرآیند به پدیده كسوف، می توان این گونه آشكارسازهای نوری را با نام كسوفی از سایر آشكارسازها متمایز نمود.
براساس عملكرد آشكارسازهای نوع دوم كه با انسداد مسیر نور، سیگنالهای هشدار را ارسال نموده و آژیرها را فعال می كنند، در نوع دیگری از آشكارسازهای نوری موسوم به پرتوافكن از اشعه مادون قرمز و سلول فتوالكتریك كه می تواند درفاصله صد متری از منبع اشعه قرار گیرد، استفاده می شود.اختلاف ساختاری و دوپاره بودن این نوع آشكارساز و نیز استفاده از اشعه مادون قرمز، آنها را از آشكارسازهای نوع دود(كسوفی) متمایز می كند و بر همین مبنا كاربردهای آن نیز متقاوت است.اشعه مادون قرمز برای چشم انسانی مرئی نیست، اما به طور دایم می تواند در فواصل دور با تاثیر بر گیرنده حساس، وضعیت محل را از نظر وقوع حریق و وجود دود تحت كنترل داشته باشد. مادامی كه وجود دود موجب شكست و نقصان تابش مادون قرمز نشود، وضعیت عادی است، اما وقتی كه دود طی یك فاصله زمانی 8 تا 10 ثانیه ای موجب قطع یا اختلال در ارسالهای ضربانی اشعه مادون قرمز فرستنده به گیرنده شوند، رله فعال می شود.

آشكارسازهای پرتوافكن معمولا برای نصب در فاصله 30 تا 60 سانتی متری زیر سقف و موازی با آن طراحی و به كارگرفته می شوند. منطقه تحت پوشش یك فرستنده و گیرنده با توجه به فاصله 100 متری و پهنای 15 متری، بالغ بر1500 متر مربع می شودكه تقریبا با یك منطقه كامل حریق كه حداكثر مساحت آن مطابق استاندارد BS باید 2000 مترمربع باشد،برابری می كند. امكان نظارت بر چنین سطح وسیعی، استفاده از این نوع آشكارساز را در انبارها، فروشگاههای بزرگ واماكن باز با سقفهای بلند مانند كارخانه ها به نسبت آشكارسازهای دودی نوع اول و دوم مقرون به صرفه و عملی تر می كند.


نصب آشكارسازهای دودی نقطه ای

    • برای سقف های افقی با دهانه بزرگ تر از 5 متر، حداكثر فاصله برای آشكارسازها 7.5 متر است و تحت این شرایط حداكثر مساحت تحت پوشش هر دتكتور 100 متر مربع است.
    • حداكثر ارتفاع نصب برای آشكارسازهای دودی نقطه ای 10,5 متر است
    • در سقفهای شیب دار، یك ردیف از دتكتورها با فاصله 50 سانتی متر از دیوار كناری در بلندترین قسمت سقف نصب می شوند و برای به دست آوردن فاصله سایر دتكتورها از دتكتورهای نصب شده كنار دیوار باید به ازای هردرجه شیب، یك درصد به حداكثر فاصله مجاز افقی افزود. به عنوان مثال چنانچه سقف دارای شیب 20 درجه باشد و حداكثر فاصله مجاز مطابق آنچه قبلا گفته شد، 7,5 متر باشد، فاصله مجاز9m خواهد شد، زیرا:

 

      7.5× (20/100)=1.5

 

      7.5+1.5=9m

 

    این قاعده برای شیبهایی تا 25 درصد قابل قبول است.
  • سقفهایی كه دارای پایین آمدگی تیر هستند، فواصل دتكتورها از حداكثر مجاز یاد شده كمتر خواهد شد. درسقفهایی كه ارتفاع تیرها و یا به عبارت دیگر عمق سقف نسبت به تیرها 150mm باشد.فاصله افقی دتكتورها دو برابر عمق سقف یا ارتفاع تیر از حداكثر فاصله افقی مجاز كاسته می شود.
  • چنانچه ارتفاع پایین آمدگی تیر یا موانع دیگر بیش از 10 درصد كل ارتفاع فضا باشد، می باید هریك از قسمتهای جدا شده به وسیله موانع و تیرها را یك فضای جداگانه قلمداد نمود و در فضاهایی كه پایین آمدگی تیرها یا سایر موانع كمتر از 150 mm باشد می توان وجود آنها را برای نصب دتكتورها نادیده گرفت.
  • چنانچه یك فضای بزرگ به وسیله پارتیشن تقسیم بندی شده باشد، به گونه ای كه بلندی پارتیشن ها یا قفسه ها تا فاصله 30 سانتی متری از سقف اصلی باشند، باید برای هر قسمت، دتكتور جداگانه ای در نظر گرفت.
  • فضاهای كاذب كه بیشتر از800 mm عمق ندارند، نیازی به نصب آشكارساز در آنها نیست.
  • تا زمانی كه عملیات نازك كاری و رنگ آمیزی اماكن تمام نشده است، نباید آشكارسازها را نصب نمود
  • نصب آشكارساز در ارتفاع بیش از 25 فوت به دلیل به وجود آوردن مشكلات تعمیر و نگهداری مجاز نیست.
  • بهتر است كلیه فضاها دارای آشكارساز اتوماتیك مناسب باشند به ویژه فضاهایی كه تردد در آنها كمتر است.
  • دستشویی ها، توالتها و حمامها نیازی به نصب آشكارساز ندارند.
  • در اماكن مسكونی چنانچه بنا به دلایل مختلف امكان نصب آشكارساز در هر یك از اتاقهای خواب وجودنداشته باشد، باید در فضای بیرون از اتاق و در نزدیكی در اتاقها حداقل یك آشكارساز دودی نصب شود.بدیهی است در صورت بسته شدن در اتاقهای خواب در حالت حفاظت كم ممكن است مسیر دود برای فعالنمودن دتكتور مسدود شود.
  • اگر بنا به دلایلی برای چند اتاق خواب تنها یك آشكارساز در راهروی میانی آنها نصب می شود، نباید فاصله آشكارساز از ورودی هریك از اتاقها بیش از 10 فوت باشد.
  • در منازل، چنانچه طول راهروی ارتباطی اتاقهای خواب بیش از 9 متر باشد باید در هر دو سر راهرو(هم ابتدا و هم انتها)، آشكارساز نصب شود.
  • در منازل بیش از یك طبقه باید در هر طبقه حداقل یك دتكتور نصب شود. تصویر زیر تعداد دتكتورها در یك ساختمان چند طبقه را در دو حالت حفاظت كم و حفاظت زیاد نمایش می دهد.
  • بهتر است آشكارسازها در مركز سقف و یا تا حد امكان نزدیك به مركز نصب شوند. چنانچه بنا به دلایلی چنین امكانی فراهم نگردد و یا اجبار به نصب دو یا چند آشكارساز در یك فضا وجود داشته باشد، فاصله هر یك از آشكارسازها از دیوار جانبی نباید كمتر از 10 سانتی متر باشد.
  • در اتاقهایی با سقف شیبدار، آشكارساز را می توان در فاصله افقی 90 سانتی متری از بلندترین قسمت سقف نصب نمود.
  • دتكتورهای دودی باید حداقل 9m از اماكنی چون آشپزخانه و سرویسهای بهداشتی دریچه های هوای رفت سیستم تهویه مطبوع یا دریچه هوای بیرون فاصله داشته باشند.
  • دتكتورهای دودی نباید در پاركینگها، آشپزخانه ها و اماكنی كه دمای آنها كمتر از0 درجه سانتی گراد و بیش از 38درجه سانتی گراد نصب شوند. همچنین رطوبت نسبی محیط نباید از 93 درصد تجاوز كند و حداكثر سرعت وزش هوا نباید از300 یا 1,5 متر در ثانیه بیشتر باشد.
  • به طور كلی بهتر است دتكتورها در معرض حركت شدید هوا و در مسیر هوای آشپزخانه یا فضاهای مشابه قرار نگیرند و یا دیوار حایل بین آنها باشد
  • برای اجتناب از تاثیرات ناخوشایند ترانس چراغهای فلورسنت، باید دتكتورها حداقل0.3 m از اینگونه چراغها فاصله داشته باشند.

آشكار ساز حرارتی
آشكارسازهای حرارتی مانند ترموستاتها دارای یك بخش الكتریكی یا مكانیكی حساس به گرما هستند. بنابراین می توان اینگونه آشكارسازها را به طور مقدماتی در دو گروه بزرگ الكتریكی و مكانیكی طبقه بندی نمود. آشكارسازهایی باحسگر ترموكوپلی یا ترمیستوری در گروه الكتریكی و آشكارسازهای دیگری با حسگر فانوسه ای یا بی متالی در گروه مكانیكی جای می گیرند. البته در هر حال فارغ از اینكه حسگر گرمایی، الكتریكی یا مكانیكی باشد، آشكارساز درفرآیندی الكتریكی قرار می گیرد و پیام های آن نیز به صورت الكتریكی منتقل می شود. از دیدگاه روش كشف و اعلام نیز می توان آشكارسازهای حرارتی را در دو گروه دمای ثابت و نرخ افزایشی یا ناگهانی قرار داد. البته این طبقه بندی،آشكارسازهای را كه به صورت مركب، دارای قابلیتهای هر یك از آشكارسازهای دمای ثابت و افزایشی هستند را نیز دربر می گیرد. از سوی دیگر آشكارسازهای حرارتی قطع نظر از اینكه در كدامیك از گروههای دمای ثابت، افزایشی یامركب گنجانده شوند، می توانند براساس قرارگیری در انواع سیستم های متعارف، آدرس پذیر یا آدرس پذیر آنالوگ نیزطبقه بندی شوند. آشكارسازهای حرارتی با توجه به اینكه در چه شرایط و چگوه مكانی را به كار گرفته می شوند بایددارای قابلیتها و ساختار ویژه ای باشند كه این خود می تواند وجه تمایز دیگری برای طبقه بندی آنها باشد.
قابلیتهای هم چون امكان استفاده در شرایط رطوبتی بالا، غیر قابل نفوذ بودن در مقابل گردو غبار و ویژگی كاربرد دراماكنی با خطر انفجار از جمله مواردی است كه می تواند موجب تغییرات و تنوع ساختار می شود. پوشش های مختلفاز نوع آلومینیوم ریختگی یا اپوكسی، واشربندی خاص، استفاده از تیغه های الكتریكی از جنس طلا یا نقره، پیچ های ضد رنگ استیل و موارد دیگری از این قبیل، نمونه های از تغییرات ساختاری ویژه هستند كه امكان استفاده ازآشكارسازهای حرارتی را در شرایط خاص فراهم می آورند. در كنار آنچه آمد، بنابه اینكه آشكارساز در چه دمایی فعال می شود، می توان گروه بندی دیگری نیز قائل شد. براین اساس آشكارسازهای حرارتی در سه گروه واكنش سریع (دمای بین 57° C تا 60°C)،واكنش متوسط( دمای بین C 65°تا 70 °C ) و واكنش كند( دمای 90° C) جای می گیرند.
به كارگیری حسگرهای مكانیكی یا الكتریكی با روشهای دمای ثابت، افزایشی یا مركب در سیستم های متفاوت وساختارهای ویژه، تركیب های گوناگون و متنوعی را به وجود آورده و امكان تطابق با نیازهای متنوع را فراهم می كند.به طور كلی آشكارسازهای افزایشی برای فضاهایی با ارتفاع بیش از 9 متر مناسب نیستند و همچنین آشكارسازهای حرارتی دمای ثابت نیز برای فضاهایی با ارتفاع بیش از 7,5 متر توصیه نمی شوند.

هشدارهای كاذب
شایعترین موارد بروز هشدارهای خطا مربوط به نصب نادرست و نامناسب تجهیزات است و عدم نگهداری از تجهیزات نیز می تواند عامل دیگری در افزایش هشدارهای نادرست و دروغین باشد.
هر یك از عوامل زیر می توانند منجر به اعلام هشدار نادرست شوند:

  • آشپزی و پخت و پزها و بخارهای ناشی از آن
  • بخار آب و رطوبت زیاد
  • دود سیگار
  • گردوغبار
  • حشرات
  • اسپری های مختلف
  • دود ناشی از برخی از فعالیت های خارج از ساختمان مانند آتش بازی
  • برشكاری و جوشكاری و عملیات مشابه
  • دودهای نمایشی نظیر در سالنهای تئاتر
  • دستگاه های بخور و همینطور روشنایی شمع یا چراغ های نفت سوز
  • پارازیت ها و تداخلات الكترومغناطیسی
  • نوسانات زیاد دما
  • تغییر كاربری ساختمان بدون در نظر گرفتن شرایط اولیه طراحی این سیستم
  • عدم تناسب آشكارساز با محل و مكان مورد نظر
  • آزمایش و سرویس تجهیزات بدون غیر فعال كردن سیستم
  • آسیب های تصادفی یا مغرضانه


برای كاهش خطا می توان سه روش عمل نمود:

  • كاهش حساسیت آشكارسازها كه بطور مطلق چندان كار درستی نیست مگر آنكه حساسیت آن بیش از مقدار مورد نیاز باشد.
  • بكارگیری سیستم تایید هشدار كه به خودی خود نوعی تاخیر زمانی را ایجاب می كند.
  • استفاده از سیستم های پیشرفته تر

شستی های اعلام حریق:
شستی های را می توان آشكارسازهای دستی نیز خواند. اینگونه تجهیزات همچون یك كلید عمل نموده و با تحریك از سوی فرد یا افرادی كه به وجود حریق پی برده اند، سیگنال هشدار را برای مركز اعلام حریق ارسال میکند.شستی ها معمولا در دو نوع فشاری با شیشه یا كششی مورد استفاده قرار می دهند. در نوع اول شیشه روی روپوش با فشار اندكی توسط فرد شكسته و مدار هشدار دهنده فعال می شود. در نوع دوم رویه شستی توسط فرد به پایین رانده می شود و سوییچ تعبیه شده در زیر رویه در حالت هشدار قرار گیرد.
نكات مهم در نصب شستی های اعلام حریق

  • شستی ها باید كاملا قابل رویت باشند و در ارتفاع 140 سانتی متری از كف تمام شده نصب شوند و نبایدارتفاع نصب آنها از كف كمتر از 110 سانتی متر شود.
  • شستی ها باید نزدیك درهای خروجی و مسیرهای فرار نصب شوند.
  • شستی ها باید در مسیرها به گونه ای نصب شوند كه برای دسترسی به آنها بیش از 30 متر فاصله نباشد.
  • بهتر است در یك ساختمان، شستی های مورد استفاده از یك مدل و داری شكل یكسانی باشند.
  • زمان تاخیر بین تحریك شستی و ارسال سیگنال نباید بیش از 3 ثانیه باشد.
  • رنگ شستی ها باید از رنگ دیواری كه روی آن نصب می شوند كاملا متمایز باشند به همین دلیل رنگ قرمز مناسب ترین رنگ برای نمایان نمودن شستی هاست.
  • شستی باید در فاصله 1,5 متری از درها و خروجی ها هر طبقه نصب شوند.

آبفشان (sprinkler)
سیستم اسپرینكلر كه به سیستم آب پاش یا افشان اتوماتیك سقفی نیز موسوم می باشد تشكیل شده از یك شبكه لوله كشیهای محاسبه شده در سقف و دیواره كارگاهها، سالنها و مخصوصا انبارها و به طور كلی محلی كه سیستم اسپرینكلر برای آن پیش بینی شده است. در روی شبكه لوله كشی در نقاط مختلف و حساب شده، نازلهایی تعبیه می گردد كه در روی آنها آلیاژهای مخصوص و حساس نسبت به درجه حرارت یا كپسول گاز كوچكی قرار گرفته است. هنگامیكه درجه حرارت محیط بر اثر آتش سوزی بالا برود آلیاژ حساس سری های نازل یا كپسول گازی آن ذوب گردیده یا می تركد و باعث بازشدن مسیر آب شده و آب با فشار در روی آتش اسپری می گردد و آنها را خاموش می نماید.
فشار لازم آب در داخل لوله ها به وسیله ایجاد یك مركز تهیه و به پمپاژ و با محاسبه های مورد نیاز از لحاظ اندازه های لولههای شبكه، تعداد نازلها، فشار آب و دبی آن بدست می آید.
محاسبه از روی هدهای پاشش آب و با توجه به سطح پوشش هر كدام و میزان شعاع عمل آنها طوری برآورد می گردد كه شعاع پاشش آب یكدیگر را بپوشانند سیستم باز شده آب می تواند توسط شیرهای مخصوصی كه در مسیر نصب می گردند،آژیر كشیده و وقوع آتش سوزی را اعلام نماید.

اثرات پاشیدن آب به روی حریق به شرح زیر است:

  • سرد كردن سطح مواد مشتعله: اگر سطح ماده به قدری سرد شود كه دیگر قادر نباشد بخاراتی كه به سوخت كمك می كند متصاعد نماید، آتش خاموش می گردد. برای اینكه آتش كاملا خاموش گردد باید كاملا سطح آن با پاشیدن آب پوشیده شود.
  • خفه كردن آتش به وسیله بخار آب: هنگامی كه آب بر روی آتش می پاشد، مقدار زیادی از آن بخار می گردد، و حجم بخار آب نسبت به آب 1700 برابر بیشتر می باشد. حال اگر به وسیله حرارت آتش به اندازه كافی بخار آب تولید شود، اكسیژن تغییر محل داده و خارج می گردد و آتش خفه می شود.
  • اثر مخلوط شدن آب: گاهی اوقات اگر مایعاتی در محل موجود باشد، براثر مخلوط شدن آب با آن مانند مخلوط آب و روغن كه یكی از آنها به شكل قطرات ریز داخل دیگری می شود، نمی سوزد و هنگامی كه آب پودر شده درروی روغن یا نفت در حال سوختن با مایعات شبیه آنها پاشیده شود، به طور موقت سطح را سرد نموده و غیر قابل سوخت می نماید و سوختن را متوقف می كند.
  • حلالیت آب: ماده مشتعله ممكن است به واسطه حل شدن در آب خاموش گردد كه این عمل با درجه حلالیت ماده و مدت عمل و حجم آن بسیار متغیر است.
  • اثرات دیگر: علل دیگر از قبیل سنگین تر بودن ماده از آب مانند قیر آسفالت باعث به وجود آمدن یك قشر آب در روی ماده و خاموش شدن آن می گردد.

مزایای سیستم آبفشان

  • شناسایی فوری و كنترل و مهار گسترش حریق
  • هوشیاری فوری به افراد
  • كاهش صدمات دود و حرارت
  • افزایش ایمنی جانی
  • قابلیت انعطاف پذیری در طراحی
  • افزایش امنیت
  • كاهش هزینه های بیمه ای

مشخصات آبفشان

  • مشخصه های سیستم آبفشان كه قادر به توانایی اطفای یا كنترل حریق داشته باشد عبارتند از:
  • حساسیت گرمایی: حساسیت گرمایی عبارتند از مقدار سرعتی كه عنصر گرمایی در سیستم آبفشان عمل می كند.
  • میزان درجه حرارت
  • اندازه اریفیس
  • جهت نصب
  • مشخصات سیستم توزیع آب
  • شرایط خدمتی خاص

طبقه بندی اماكن، تصرفات و كالاها در طراحی آبفشان

  • اماكن با مخاطره كم
  • اماكن با مخاطره معمولی
  • اماكن با مخاطره فوق العاده
  • اماكن با مخاطرات ویژه

اجزای سیستم و سخت افزار آبفشان
این اجزا عبارتند از:

  • Sprinklers آبفشانها
  • Aboveground Pipe and Tube لوله های هوایی و بالاتر از زمین
  • Underground Pipe لوله های زیر زمینی
  • Fittings اتصالات
  • Joining of Pipe and Fittings بست ها و اتصالات لوله ها
  • Hangers بست یا گیره یا قلاب
  • Valves شیرها
  • Fire Department Connections اتصالات سیستم آتش نشانی
  • Waterflow Alarms آلارم های جریان آب


حباب آبفشان
افزایش دما موجب افزایش فشار داخلی حباب می شود و این امر موجب تركیدن حباب می شود
حباب شیشه ای با مایع مخصوصی پر شده است و بر اساس اصل انبساط گرمایی كار می كند. همانطور كه دمای مایع افزایش می یابد فضا داخل حباب محدود می شود و این امر موجب افزایش فشار در داخل حباب می شود وافزایش فشار موجب تركیدن حباب می شود. وقتی كه حباب می تركد، واشر نگهدارنده آب می شكند و سرآبفشان باز می شود و آب بصورت اسپری روی منبع حریق پاشیده می شود.
حباب های شیشه ای با درجه حرارت فعال سازی مختلفی وجود دارد. حباب ها با رنگ مایع داخل حباب شناخته می شود. شیشه های به رنگ قرمر روشن در 57 درجه سانتی گراد می تركد. شیشه های به رنگ قرمز در 68درجه سانتی گراد و شیشه های به رنگ ارغوانی در 182 درجه سانتی گراد می شكند . شیشه های زرد، سبز و آبی93 و 141 درجه سانتی گراد می شكند. در موارد نادر آبفشان مجهز به شیشه های ابی-سیاه است ، به ترتیب در 79كه در 340 درجه سانتی گراد می تركد. دمای فعال سازی آبفشان با افزودن 30 درجه سانتی گراد به حداكثر دمای مورد انتظار تعیین می شود. این امر تضمین می نماید آبفشان فعال می شود قبل از اینكه آسیبی رخ ندهد.
منحرف كننده آب
دفلكتور روی قاب سمت مخالف اریفیس یا مسیرجریان آب آبفشان قرار می گیرد. هدف از این قسمت، پخش نمودن جریان آب در حال تخلیه از اریفیس بطور الگوی اطفاكنندگی كارا است. سبك دفلكتور تعیین می كند كه آبفشان چطور روی قرار گیرد. سبك قرارگیری آبفشان ها بصورت قائمه ( بالای لوله قرار می گیرد)، آویزان( زیرلوله یعنی زیر سقف قرار می گیرد)است و آبفشان های كناردیواری كه آب را بصورت جانبی یا كناری از دیوارتخلیه می كند. آبفشان باید طوری قرار گیرد كه كار درست آبفشان را تضمین كند.
انتخاب سبك ویژه ای از آبفشان وابسته به محدودیت های فیزیكی ساختمان است.
Wet-Pipe System

  • سیستم همیشه و تمامی اوقات تحت فشار آب است.
  • تمامی سرهای آبفشان ها بسته است. وقتی كه حرارت سر آبفشان را فعال می كند آب فورا از سر آبفشان ریزش می كند و تخلیه می شود
  • برای اكثر آبفشان های از این نوع، میزان تخلیه آب 20 تا 25 گالن در دقیقه است و بسته به نوع طراحی می تواند تا 100 گالن در دقیقه نیز افزایش یابد.
  • برای جاهاییكه دما به زیر 40 فارنهایت كاهش می یابد، این سیستم توصیه می شود.

به روز با پامچال...

کانال تلگرام گروه صنعتی پامچال

صدای مشتری

ارتباط با مدیریت گروه صنعتی پامچال

تماس با ما

اصفهان - منطقه صنعتی دولت آباد - کوی اطلس (19) - پلاک سوم- گروه صنعتی پامچال

45837000 - 031 , 45837001 - 031

JoomShaper